"Kto czyta książki, żyje podwójnie" – Umberto Eco

Pisarze

Dodano w kategorii: Pisarze amerykańscy, dnia on 22 kwietnia 2009

Druga połowa dziewiętnastego wieku to, za­równo w Europie, jak i w USA, okres dy­namicznego   postępu   cywilizacyjnego. Rozwój przemysłu, możliwość masowej produk­cji towarów konsumpcyjnych, budowa dróg i trak­cji kolejowych oraz powszechny dostęp do dóbr importowanych z całego niemal świata, znacznie podniosły poziom życia wielu ludzi. Zaczęło upo­wszechniać się przekonanie, że wkrótce ludzkość poradzi sobie z ubóstwem i chorobami. Nie wszyscy jednak podzielali ten optymistycz­ny pogląd. Wśród pisarzy znaleźli się również twór­cy eksponujący ciemne strony cywilizacji, która wykształciła się w wyniku rewolucji przemysło­wej, nawołujący do zmiany panujących stosunków społecznych. Byli jednak i tacy, jak Thomas Hardy, Henry James czy Joseph Conrad, którzy zaintere­sowania swe skupili przede wszystkim na czło­wieku jako jednostce – jego bezradności wobec wszechwładnego losu oraz poszukiwaniu sensu samego istnienia. Takie pojmowanie było typowe dla tych pisarzy, w ten sposób postrzegali i opisywali świat. Wywarli duże piętno w pisarskim świecie. Pod koniec dziewiętnastego wieku pojawiła się w Anglii grupa pisarzy, którzy oprócz niesionego przez cywilizację postępu zaczęli dostrzegać dominującą nad człowiekiem wszechwładną siłę przeznaczenia oraz ciemną stronę ludzkiej natury. Jeden z pisarzy amerykańskich – Thomas Hardy (1840-1928), urodzony i wykształcony na prowincji w hrabstwie Upper Bockhampton, całe swe życie spędził na wsi. Nigdy nie stracii wiary, iż bliskość natury pozwala człowiekowi zachować wewnętrzną uczciwość oraz swoistą nie­winność. W swoich powieściach oddaje on atmos­ferę charakterystyczną dla angielskiej wsi, ubar­wiając je rozbudowanymi opisami krajobrazu oraz scenek rodzajowych oddających specyficzne kli­maty wiejskiej rzeczywistości. W swych utworach Hardy stworzył własną, artystyczną, na wpół fik­cyjną wizję hrabstwa Wessex w południowo-zachodniej Anglii. Jedna z pierwszych powieści Hardy’ego, Pod drzewem, pod zielonym (1873), to nostalgiczna apoteoza życia na prowincji – atmosfery, w której wzrastał od wczesnego dzieciństwa. Hardy był przekonany, że bliskość natury wyzwala w czło­wieku siły życiowe, i czym dalej oddala się on od swych pierwotnych korzeni, tym wyraźniej narasta w nim poczucie bezradności wobec świata oraz bezsensu codziennej egzystencji. Destrukcyjny wpływ miasta na psychikę człowieka to temat stale powracający w twórczości Hardy’ego. Motyw ten został wykorzystany w powieści Burmistrz Caster­bridge (1886), która przedstawia destrukcję boha­tera, Michaela Hencharda przez nowoczesny świat, opisany jako sprawnie działająca machina.

Tagi: , , , , , ,

George Orwell

Dodano w kategorii: George Orwell, dnia on 1 kwietnia 2009

Historia pisarza. Pisarz zawdzięcza sławę przede wszystkim dwóm powieściom – Folwark zwierzęcy oraz 1984. Oba dzieła należą do gatunku satyry politycznej. Ich fabuła oparta jest na wyda­rzeniach z życia pisarza, jego doświadczeniach w kontaktach z machiną biurokratyczną oraz wnik­liwej obserwacji sytuacji politycznej na świecie. Można je także analizować jako tak zwane antyutopie. Autor analizuje w nich procesy społeczno-polityczne zachodzące w świecie realnym, które jego zdaniem mogą doprowadzić do pojawienia się zjawisk opisanych w powieściach. Jeśli teraz nie zareagujemy na te negatywne zjawiska, zdaje się ostrzegać Orwell, nasz świat będzie wyglądał tak, jak opisany w moich książkach. Pomimo ewidentnych sukcesów, jakie przynio­sła mu publikacja obu książek, Orwell niemal bez przerwy zmagał się z kompleksem niższości. Pisarz przy wielu okazjach deklarował niezadowolenie z własnych osiągnięć. George Orwell to pseudonim artystyczny Erica Arthura Blaire’a. Pisarz urodził się w roku 1903 w Indiach, gdzie jego ojciec był urzędnikiem. Matka Erica – Mabel Limousin (zwana Idą) – miała w sobie krew angielską i francuską. Rok po urodzeniu syna Ida wyjechała do Anglii, pozostawiając g męża w Indiach. W ciągu tego okresu chłopiec spotkał się z ojcem zaledwie jeden raz. Osiągnął sukces dzięki wyostrzonemu zmysłowi obserwacji zjawisk społecznych i wielkiej wrażliwości.

Problemy. Ida Blair dokładała wszelkich starań, by zapewnić synowi dobre wykształcenie. Gdy miał osiem lat, został więc wysłany do prywatnej szkoły z internatem w Eastbourne na południowym wybrzeżu Anglii. Pisarz wspominał pięć spędzonych tam lat jak najgorzej. Nie potrafił zaakceptować dyrekto­ra szkoły, pana Wilkesa – człowieka zachłannego, o skłonnościach sadystycznych, znajdującego się pod wpływem dominującej żony. Wprawdzie pań­stwo Wilkes, rozpoznawszy niezwykłe zdolności chłopca, obdarzyli go specjalnymi względami i ob­niżyli czesne, jednak w zamian za to oczekiwali, że zdolny uczeń swymi osiągnięciami podniesie prestiż szkoły. Niesmakiem napawał go też nacisk kładziony na elitarny charakter szkoły, której uczniowie chlubili się na każdym kroku wysoką pozycją społeczną zajmowaną przez swoich rodziców. Nie potrafił się dostosować do systemu konkurencji i rywalizacji między uczniami. Eric po raz pierw­szy odczuł na własnej skórze nierówność społecz­ną, obudziło się w nim poczucie niższości. Po latach Orwell opisał czas spędzony w szko­le w eseju zatytułowanym Such, Such Werę the Joys (poi. To były chwile), który opublikowano w czasopiśmie Horizon dopiero po śmierci pisa­rza. Wcześniej autor nie odważył się wydrukować artykułu, gdyż uważał go za zbyt odważny i oba­wiał się posądzenia o zniesławienie.

Tagi: , , , , , , , ,