Eksperymentator
Wiele z dzieł Steinbecka początkowo miało być jedynie eksperymentem warsztatowym. Jednym z nich jest opowiadanie dla dzieci, zatytułowane Kasztanek. Jest to historia chłopca, który dostaje w prezencie małego kucyka. Akcja rozgrywa się na samotnej farmie w Kalifornii, gdzie bohater opowiadania – Jody – mieszka wraz z rodzicami oraz pomocnikiem, Billy Buckiem, który o koniach wie wszystko. Chłopiec bardzo kocha swojego kucyka, i gdy ten umiera z powodu zaniedbania ze strony Billy’ego, nie potrafi zdobyć się na przebaczenie. Billy pragnie się zrehabilitować i postanawia obdarować Jody’ego kucykiem, który ma przyjść na świat w najbliższym czasie. Chłopiec asystuje przy trudnym porodzie i widzi, jak Billy zabija klacz, po to by uratować zagrożone źrebię. Ze słowami: „Oto twój źrebak, tak jak obiecałem” daje malcowi uratowane zwierzę, lecz ten nie jest w stanie się cieszyć. Scena porodu okazała się dla niego zbyt traumatyczym przeżyciem. Jody przechodzi metamorfozę, a czytelnik ma okazję wraz z nim odczuwać stopniowe odejście od naiwnego idealizmu. „W powietrzu unosiła się aura niepewności, coś uleciało, ustąpiło miejsca nieznanemu”. Jody potrafi jednak jeszcze uchronić swą wrażliwość, daleki jest od cynizmu i rezygnacji, których nie brakuje jego ojcu. W Kasztanku Steinbeck zastosował technikę obecną w wielu jego późniejszych dziełach. Pisarz ogranicza się do snucia narracji, pozostawiając czytelnikowi wolną rękę co do interpretacji motywów, jakimi kierują się bohaterowie. „Czytelnik powinien sam, na własny użytek, na podstawie faktów, stworzyć psychologiczny obraz bohatera”. Podobną technikę zastosował Steinbeck w powieści Myszy i ludzie. Jego bohaterami są dwaj najemni robotnicy zatrudniający się na farmach. Jeden z nich, sprytny George, całkowicie dominuje nad potężnym, lecz opóźnionym w rozwoju Lenniem. Lennie podziwia George’a, który go napomina, instruuje i ochrania. George obawia się konsekwencji, które może przynieść fakt, że Lennie posiada ogromną, niekontrolowaną siłę fizyczną, szczególnie że olbrzym lubi głaskać i pieścić maleńkie stworzenia, na przykład myszy, przy czym często przez nieostożność łamie im kark. W Myszach i ludziach Steinbeck odwołał się do własnych doświadczeń z czasów młodości, gdy pracował jako pomocnik na farmie w okolicy King City; nic więc dziwnego, że na kartach powieści wyczuwa się dość duże zaangażowanie emocjonalne. W rozmowach prostych robotników daje o sobie znać poczucie samotności i beznadziei. George, który zdaje sobie sprawę z ich sytuacji ceni przyjaźń Lenniego, ponieważ twierdzi, że samotność niszczy ludzi. Opiekę nad nim uważa za swoje powołanie, a w chwili ostatecznego zagrożenia, żeby ratować przed linczem, odbiera mu życie. W ciągu zaledwie kilku tygodni od pierwszej publikacji w roku 1937, sprzedano aż 117 tysięcy egzemplarzy Myszy i ludzi. Parę miesięcy później powieść z powodzeniem wystawiono na scenie teatru w Nowym Jorku. Przedstawienie zdobyło prestiżową nagrodę krytyki teatralnej, a Steinbeck dostał z Hollywood zamówienie na scenariusz filmu opartego na słynnej już powieści i, jak sam pisał, sprawiało mu to wielką satysfakcję. Zrozumienie pisarza dla życia oraz problemów robotników wędrujących po całym kraju w poszukiwaniu pracy najsilniej ujawniło się w jego następnym dziele – Grona gniewu. Steinbeck dał w nim wyraz oburzeniu na ciężki los bezwzględnie wykorzystywanych robotników najemnych, przybyłych do Kalifornii w czasach wielkiego kryzysu.
Tagi: eksperyment, Opowiadanie, pisarz, problemy, technika obecna, wędrówka
Swym życiem oraz twórczością John Steinbeck udowodnił, że najbardziej leżą mu na sercu problemy ludzi ubogich, odrzuconych i prześladowanych. Powieści, których akcja rozgrywa się wśród biednych farmerów, robotników rolnych, rybaków, włóczęgów i lumpów zapewniły mu miejsce w czołówce pisarzy amerykańskich pierwszej połowy XX wieku.
Druga połowa dziewiętnastego wieku to, zarówno w Europie, jak i w USA, okres dynamicznego postępu cywilizacyjnego. Rozwój przemysłu, możliwość masowej produkcji towarów konsumpcyjnych, budowa dróg i trakcji kolejowych oraz powszechny dostęp do dóbr importowanych z całego niemal świata, znacznie podniosły poziom życia wielu ludzi. Zaczęło upowszechniać się przekonanie, że wkrótce ludzkość poradzi sobie z ubóstwem i chorobami. Nie wszyscy jednak podzielali ten optymistyczny pogląd. Wśród pisarzy znaleźli się również twórcy eksponujący ciemne strony cywilizacji, która wykształciła się w wyniku rewolucji przemysłowej, nawołujący do zmiany panujących stosunków społecznych. Byli jednak i tacy, jak Thomas Hardy, Henry James czy Joseph Conrad, którzy zainteresowania swe skupili przede wszystkim na człowieku jako jednostce – jego bezradności wobec wszechwładnego losu oraz poszukiwaniu sensu samego istnienia. Takie pojmowanie było typowe dla tych pisarzy, w ten sposób postrzegali i opisywali świat. Wywarli duże piętno w pisarskim świecie. Pod koniec dziewiętnastego wieku pojawiła się w Anglii grupa pisarzy, którzy oprócz niesionego przez cywilizację postępu zaczęli dostrzegać dominującą nad człowiekiem wszechwładną siłę przeznaczenia oraz ciemną stronę ludzkiej natury. Jeden z pisarzy amerykańskich – Thomas Hardy (1840-1928), urodzony i wykształcony na prowincji w hrabstwie Upper Bockhampton, całe swe życie spędził na wsi. Nigdy nie stracii wiary, iż bliskość natury pozwala człowiekowi zachować wewnętrzną uczciwość oraz swoistą niewinność. W swoich powieściach oddaje on atmosferę charakterystyczną dla angielskiej wsi, ubarwiając je rozbudowanymi opisami krajobrazu oraz scenek rodzajowych oddających specyficzne klimaty wiejskiej rzeczywistości. W swych utworach Hardy stworzył własną, artystyczną, na wpół fikcyjną wizję hrabstwa Wessex w południowo-zachodniej Anglii. Jedna z pierwszych powieści Hardy’ego, Pod drzewem, pod zielonym (1873), to nostalgiczna apoteoza życia na prowincji – atmosfery, w której wzrastał od wczesnego dzieciństwa. Hardy był przekonany, że bliskość natury wyzwala w człowieku siły życiowe, i czym dalej oddala się on od swych pierwotnych korzeni, tym wyraźniej narasta w nim poczucie bezradności wobec świata oraz bezsensu codziennej egzystencji. Destrukcyjny wpływ miasta na psychikę człowieka to temat stale powracający w twórczości Hardy’ego. Motyw ten został wykorzystany w powieści Burmistrz Casterbridge (1886), która przedstawia destrukcję bohatera, Michaela Hencharda przez nowoczesny świat, opisany jako sprawnie działająca machina.
iezależnej Partii Pracy. Przez lata bronił się przed jednoznacznym opowiedzeniem się po stronie którejś z opcji politycznych i starał się walczyć z „kapitalistycznym imperializmem”, pisząc książki. Jak sam jednak stwierdził, nadeszły czasy, z których słowo miało mniejsze znaczenie.. Kariera partyjna Orwella nie trwała długo, jako że dość szybko poróżnił się z towarzyszami, którzy zajęli neutralne stanowisko wobec aneksji Czechosłowacji przez Niemcy i ich ataku na Polskę. Pomimo to pisarz nigdy nie wyrzekł się swych lewicowych poglądów. Gdy wybuchła druga wojna światowa, Orwell usiłował zaciągnąć się do wojska, jednak został uznany za niezdolnego do służby z powodu podejrzenia o gruźlicę. W czasie wojny służył więc w formacjach na terenie kraju oraz pracował w sekcji indyjskiej radia BBC. Stosunkowo szybko porzucił pracę w radiu, zaoferowano mu bowiem stanowisko szefa działu literackiego w lewicowym tygodniku, Tribune. W 1943 roku Orwell rozpoczął pracę nad książką, która miała okazać się przełomową w jego karierze pisarskiej – zatytułowana była Folwark zwierzęcy. W tym samym roku zmarła matka pisarza, co obudziło w nim silną potrzebę posiadania dziecka. Niestety wszystko wskazywało na to, że jest bezpłodny, więc wraz z Eileen zdecydowali się na adopcję. Swemu przybranemu synkowi nadali imię Richard. Obecność dziecka wniosła wiele świeżości w związek. Niestety, niespełna rok później Eileen zmarła w wyniku nieudanej operacji. Sylwetka wybitnego pisarza i publicysty jest znana niewielu ludziom, jednak kilka jego dzieł poruszających ważne tematy dość mocno wbiły się w ogólną świadomość światową. George Orwell czyli Eric Arthur Blair to angielski myśliciel, a dopiero pisarz. Taki wniosek bardzo łatwo można wysunąć zarówno czytając jego dzieła jak i wgłębiając się nawet powierzchownie w sens jego książek czy tekstów. Sam określał swoje poglądy polityczne jako demokratyczny socjalizm, co politolodzy zaliczyliby do tak zwanej socjalistycznej lewicy. Oczywiście George Orwell nie pisał tylko politycznie, ale przede wszystkim zauważane mankamenty świata. Najbardziej wałkowanym tematem branym na warsztat były oczywiście systemy totalitarne, a szczególnie komunizm i nazizm. Jednakże ogólne podejście jakie uznawał George Orwell to piętnowanie zniewolenia człowieka przez ogólne systemy, stąd także krytyka wymierzona w kapitalizm. II Wojna Światowa bezpowrotnie zmienia nastawienie pisarza i w tym momencie mamy do czynienia z faktem iż George Orwell emanuje nieufnością do wszystkich istniejących systemów politycznych, jako wyznacznika nowego wymiaru zniewolenia społecznego. Było to dzieło autorstwa Bernarda Shawa zatytułowane Misalliance, The Dark Lady of the Sonnets, and Fanny ’s First Play, With a Treatise on Parents and Children (poi. Mezalians, Czarna Dama z sonetu, pierwsza sztuka Fanny, z rozważaniami na temat dzieci i rodziców), w którym autor ostro atakuje szkołę, porównując ją do więzienia. Należy przypuszczać, że Orwell, pomimo iż generalnie zaakceptował gimnazjum w Eton, ciągle traktował szkołę jako represyjną instytucję ograniczającą jego wolność i niezależność.